Anne adayları heyecanla bebeklerini beklerken bir yandan da beslenmelerine ve her türlü sağlık kontrollerine dikkat etmeleri gerekiyor.


Central Hospital uzmanlarından Beslenme ve Diyet Uzmanı Deniz Şafak hamilelik döneminde beslenme konusunda bilgi veriyor. Hamilelikte dönemsel olarak değişen bir beslenme şekli yoktur. Bu sürecin genelinde nasıl beslenildiği önemlidir. Bir gün içersinde tükettikleri besinler ve miktarları ihtiyaçlarını karşılamalıdır. Ancak öğün düzenini de oluşturmak önem taşır. Ana öğünlerle birlikte ara öğünleri de unutmamak gerekir. Öğünler atlanmamalı veya geçiştirilmemelidir.


Hamilelikte günlük beslenme

Kahvaltı önemli olduğundan geçiştirmek yerine biraz daha vakit ayırıp düzenli yapmak gerekir. Vakit varsa süt, peynir (çok yağlı olmayanlarından), mevsimine uygun söğüş sebze (yazın domates, salatalık, biber; kışın maydanoz, marul, roka gibi yeşillikler) ve ekmekten oluşan bir menü veya daha da kolayı bunlardan oluşmuş bir sandviç tüketilebilir.

Sabah süt içilemiyorsa gün içersinde başka bir yerde telafi edilmelidir. Çay besinlerdeki demirin emilimini engellediğinden tercih edilmemelidir ancak kuşburnu gibi C vitamin içeriği yüksek bitki çayı içilebilir. Diğer bitki çayları özellikle adaçayı bebek düşüklerine neden olabileceğinden tercih edilmemelidir.

Öğle ve akşam yemeklerine çorba gibi hafif yiyeceklerle başlamak gebe annenin mide sağlığı için uygundur. Sebzeler hem vitamin-mineral deposu hem de kalorilerinin düşük olması sebebiyle rahatlıkla tüketilebilir. Kullanılan yağın çok olmamasına dikkat edilmelidir.

Et miktarı her gün kişiye göre değişmekle birlikte ortalama 150 gr et yeterlidir. Tavuk, balık veya kırmızı et olarak dönüşümlü tüketilmelidir.

Gebe anne adayının vitamin-mineral ihtiyacı yüksektir. Bu nedenle hazırlanan yiyeceklerde vitamini kaybetmemek için doğru pişirme şekilleri kullanılmalıdır. Kızartma, yüksek ısıda pişirme, kavurma gibi yöntemler kanser riskini arttırdığı gibi besinlerin bütün vitaminlerini kaybetmesine neden olur.
 


Hamilelikte bebek annenin beslenmesinden nasıl etkilenir

Bebek annesinden her türlü vitamin ve mineral ihtiyacını karşılar. Gerekirse annenin dişlerinden kalsiyumu çeker ama yine de karşılar. Bu nedenle anneler bebekleri için değil daha çok kendileri için beslenirler. Depoda bir yetersizlik oluşturmamaya çalışılmalıdır. Bundan dolayı beslenirken annenin ihtiyaçları doğru karşılanmalıdır.

Emzirme döneminde ise durum biraz daha değişir. Annenin aldığı vitamin, mineral veya zararlı katkılar vs. anne sütü yoluyla bebeğe geçebilir. Bu nedenle emziklilik dönemi daha fazla dikkat edilmesi gereken bir dönemdir.
 


Gebelik döneminin rahat geçirilmesi için beslenme

Öncelikle alınan kilo büyük önem taşır. Fazla kilo durumlarında anne daha zorlu bir hamilelik geçirir. Nefes alması güçleşir, uyku kalitesi düşer, hareket kabiliyeti azalır. Fazla kilo hamilelik döneminde bazı hastalıkların da ortaya çıkmasına neden olabilir. Gestasyonel diabet (Hamilelik şekeri) gibi. Bu nedenle gebeliğin başından itibaren doğru kilo artışı ile sağlıklı bir hamilelik geçirilmeye çalışılmalıdır.
 


Gebelik boyunca alınması gereken kilo
En ideal kilo alımı 9 – 13 kilo civarıdır çünkü bu kadarla bebek ve annede herhangi bir yetersizlik olmadan sağlıklı bir hamilelik geçirilebilir. Altında kalmak bebekte de yetersizlikler oluşturabilir. Fazlası bebeğe fayda etmeyeceği gibi sadece anneyi yorar.
 


Şeker hastalığı olan anne adayları

Şeker hastalığı çeşitli sebeplerle kan şekeri seviyesinin ayarlanamadığı bir hastalıktır. Buna bazen kandaki şekeri dengeleyen insülin hormonun yetersizliği bazen de yokluğu neden olur. Ortaya çıkış nedenleri değişse de belirtileri çok yemek yeme, sık idrara çıkma, çok su içmedir.

Şeker hastalığı bazen ilk kez gebelikte ortaya çıkar. Buna gebelik şekeri denir. İster önceden şeker hastası olsun ister gebelikte şeker tanısı konsun beslenmeye çok dikkat edilmesi gerekir. Kan şekerindeki ani değişimler anne karnında bebek ölümlerine bile neden olabilir. Bu nedenle hamilelik döneminde uygulanan beslenme programı çok önemlidir.

Şeker hastalığı olan anne adayları için en iyi haber zorunlu olarak sağlıklı beslenmek zorunda olmalarıdır. Aslında herkesin uygulaması gereken beslenme şeklini onlar zorunlu uygulamalıdırlar. Uygun ilaç tedavisi ve beslenme düzeniyle çok sağlıklı ve sorunsuz bir gebelik geçirilebilir.



Hamilelikte beslenme önerileri

1- Yağlı hamur işleri, kekler, tatlılar mümkün olduğu kadar beslenmede yer almamalıdır. Gereğinden fazla kalori ve yağ alımına neden olurlar. Kilo alımını kolaylaştırırlar.

2- Tuz mümkün olduğu kadar sınırlandırılmalıdır. Günde maksimum 2 gr. tuz alınmalıdır. Tansiyon problemi yaşamayan hamileler bile sınırlı kullanmalıdır. Ödemlerin artmasına neden olurlar. Gebelik dönemi içersinde hipertansiyon riskini arttırırlar.

3- Şekere vücudun hiç ihtiyacı yoktur. Sadece çok sevildiği için tüketilebilir ancak vücutta insülinin gereğinden fazla salgılanmasına neden olur.

4- Hazır gıdalara çok dikkat edilmelidir. Ambalajlı gıdalardan mümkün olduğu kadar uzak durulmalıdır. Katkı maddesinin ne olduğu bilinmeyen gıdalar tüketilmemelidir. Tatlandırıcılar hamile anne için riskli olabilir.

5- Midede hassasiyet olabileceği için baharatlar seçilerek tüketilmelidir. Acı baharatlar yenmemelidir.

6- Kafeinli içecekler uyarıcıdır. Bebeğe geçebilir. Bu nedenle çay, kahve, kolalı içecekler gibi kafeini yüksek içecekler tüketilmemelidir.
 


Doğumdan sonra anne sütünü artırmak için ne yapılmalı

En önemli kaynak sudur. Sıvı ihtiyacı doğru karşılandığında süt yeterli miktarda salgılanır. Bunun dışında sütün kalitesini arttırmak için sebze, meyve, et ürünleri, süt ürünleri yeterli miktarda alınmalıdır.

Doğru beslenerek ihtiyaçlar karşılandığı taktirde sütün miktarıyla birlikte kalitesinde de artma olur. Gebelik döneminden farklı olarak günlük enerji ihtiyacı + 500 kalori olarak değişir. Bunun üzerine çıkıldığında kilo alımları başlar. Özellikle bir besin sütü arttırmaz. Bunu en iyi annenin kendisi fark eder. Çünkü her besinin her vücutta verdiği reaksiyon farklıdır.


Tatlı ve şekerli gıdalar sütü artırır mı

Emziklilik döneminde anneyi en çok yoran konulardan biri anne sütüdür. Herkesin bu konuyla ilgili bir yorumu vardır. Anne tüm bu bilgi kirliliği arasında ne yapacağını şaşırır. Şekerli gıdalar sadece kalori yükler, sütü arttırmaz. Annenin gereksiz kilo alımlarına neden olur.

Emzirme döneminde tatlı ihtiyacı artar ancak bunları daha doğru şekerlerden almak gerekir. Meyve gibi. Özellikle kuru meyvelerle birlikte fındık, ceviz veya badem birlikte tüketildiğinde tatlı ihtiyacı karşılandığı gibi dengeli bir ara öğün oluşturulur.


Doğum sonrası diyet için uygun dönem ne zamandır

İlk bir yıl anne sütü verilmesi önerildiğinden annenin diyet yapması uygun olmaz. Ancak doğumdan çok kilosu kalan anneler bir an önce kilolarını vermek isterler. Bu nedenle diyet önerilmez ancak mutlaka doğru beslenme tavsiye edilir.

1 yıl içerisinde bebek yeterince anne sütü alacağı ve annenin hormonları yeniden oturacağından daha kolay diyet yapılabilir. Ancak doğru ve düzenli beslenen anneler zaten her ay 1-1.5 kilo kaybederler. Bu nedenle bir yıl sonra da kilolarının çoğunu vermiş olurlar. Diyet yapmak anne sütünü azaltabilir bu nedenle risklidir.